Rotterdam Afvalvrij: wat bewoners vinden?

06.10.2018

 
Publicatie van het onderzoek naar het afvalscheidingsgedrag van Rotterdammers.
 

In 2050 is Rotterdam een stad zonder afval - dat is de ambitie van de gemeente Rotterdam. Maar hoe wordt dat bereikt als nu slechts dertig procent van het huishoudelijk afval door bewoners gescheiden wordt? Veldacademie organiseerde, in samenwerking met Studio Ariane Lelieveld gesprekken met verschillende bewoners en werd er vervolgens uitgebreid onderzoek gedaan met die verschillende groepen Rotterdammers om inzicht te krijgen in hun afvalscheidingsgedrag.

 

Circulaire economie
In 2050 moet Nederland helemaal circulair zijn. Dit stelt het kabinet in het programma Circulaire Economie. Afval bestaat dan niet meer – alles wordt hergebruikt. Ook Rotterdam gaat voor ‘circulair’ en beschouwt zich zelfs als een living lab voor de circulaire economie. Tot 2030 wil de gemeente Rotterdam het gebruik van fossiele grondstoffen halveren en in 2050 helemaal afvalvrij zijn. Een speerpunt is het voorkomen van huishoudelijk afval en het hergebruiken en recyclen van zoveel mogelijk grondstoffen. Dit is een grote uitdaging, zeker als je bedenkt dat nu slechts zo’n dertig procent van het huishoudelijk afval in Rotterdam gescheiden en hergebruikt wordt.

 

Bewonersgesprekken

We hielden acht groepsgesprekken waaraan in totaal zeventig bewoners deelnamen. De groepen stelden we samen op basis van criteria die van invloed kunnen zijn op afvalscheiding, zoals woningtypologie, leefstijl, leeftijd en woonwijk. De gesprekken werden gevoerd op basis van een semigestructureerde vragenlijst met hoofd- en vervolgvragen op de onderwerpen beleving en drijfveren, gedrag, wensen en behoeftes en concrete ideeën.

 

Resultaten

Voor een afvalvrij Rotterdam is een volgens alle deelnemende bewoners een grote mentaliteitsverandering nodig - van consumenten, de overheid én het bedrijfsleven. Voor de meeste deelnemers betekent een afvalvrij Rotterdam een stad zonder zwerfvuil. Een schone stad motiveert alle Rotterdammers om bewuster met afval om te gaan. Daarnaast zijn er grofweg drie doelgroepen voor het afvalbeleid: hoog gemotiveerde ‘veel-scheiders’, een diverse groep ‘normaal-scheiders’ en een groep die weinig tot niets scheidt.

 

Zorgen, mentaliteit en gedrag

Veel bewoners scheiden afval omdat ze zich grote zorgen maken over de toenemende milieuvervuiling. Voor anderen is afval scheiden en verminderen een ‘goede gewoonte’, omdat dit zo hoort of omdat ze ermee zijn opgevoed. Maar er zijn ook bewoners die er simpelweg geen zin in hebben. Opvallend genoeg werkt de Rotterdamse directheid niet als het gaat over vervuiling van openbare ruimte of afvalscheiding: daar spreken we elkaar niet of nauwelijks op aan. Daarnaast vinden veel bewoners afval scheiden ingewikkeld. De regelgeving is niet duidelijk, informatie soms tegenstrijdig en men voelt zich overvraagd door de grote hoeveelheid afval en diversiteit aan materialen.

 

Wat kunnen we doen?

In ieder geval bewoners beter informeren en zorgen voor meer en beter bereikbare containers en milieuparken. Afval scheiden moet voor iedereen makkelijk zijn. Daarnaast is opvoeding en voorlichting volgens de bewoners relevant, het moet een gewoonte worden. Ook kan de gemeente zelf veel meer doen door kritisch naar de eigen uitvoering te kijken. En we kunnen gedrag van bewoners op allerlei manieren beïnvloeden, bijvoorbeeld door goed gedrag te belonen. Veel bewoners pleiten ook voor meer handhaving en boetes. Maatregelen zijn waarschijnlijk effectief als ze op drie niveaus inzetten: de motivatie van bewoners verhogen, afval scheiden heel makkelijk maken en bewoners gericht aansporen of verleiden om meer afval te scheiden.

 

Voor meer informatie lees verder op de website van de Veldacademie 

 


 

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

  • White Facebook Icon
  • White Instagram Icon
  • White Pinterest Icon
  • White Twitter Icon
  • Black YouTube Icon

© 2020 door Ariane Lelieveld ism Janna Kool. Met dank aan Wix.com

De duurzame werkplaats | Rotterdam | arianelelieveld@me.com | +31 6 12519052